FIETSENDIEFSTAL Uitsluiten dat gestolen exemplaar in de reguliere handel komt, kan niet

Een klein mannetje loopt langs de Oudezijds Voorburgwal met een zwarte herenfiets aan de hand. Zijn spitse gezicht blikt onderzoekend om zich heen. De verslaggever wordt verzocht mee te lopen. De fiets is te koop. “Wat jij wil geven,” zegt hij. Voor een tientje mag-ie al weg.

Bijna iedere Amsterdammer weet het: bij de Oudemanhuispoort koop je een fiets voor een prikkie. Van een junk. Gestolen. Als je het treft, kun je je eigen gestolen fiets terugkopen. En er worden er wat gejat in Nederland: 760.000 volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Eva Steenhuis haalt in de stalling bij de Oudemanhuispoort haar fiets van het zware kettingslot. De studente cultuurwetenschappen is nog nooit een fiets kwijtgeraakt door diefstal. “Ik heb er een engeltje opzitten. Of het ligt aan mijn opvallende fietstassen,” wijst ze op de groen- wit-gestippelde tassen aan de bagagedrager. Mocht de fiets worden gejat, dan zwicht ze waarschijnlijk wel voor de verleiding er een van een junk te kopen, geeft ze toe.

Junks zijn verantwoordelijk voor ongeveer dertig procent van de gestolen fietsen, meldt de Fietsersbond. Gelegenheidsdieven nemen eenzelfde percentage voor hun rekening en de overige veertig procent van de 760.000 gestolen fietsen verdwijnt in de georganiseerde handel op markten en fietsenwinkels.

Rob van Diermen van BVD Tweewielers in de Amsterdamse Pijp staat een kettingkast te repareren van een tweedehands fiets. Die fietsen koopt hij van handelaren buiten de grote steden. “Mensen ruilen daar bij bijvoorbeeld Halfords voor weinig geld hun fiets in. Handelaren kopen die fietsen, knappen ze op en verkopen ze aan winkels in de grote stad, waar mensen meer geld over hebben voor een goede tweedehandsfiets. Nieuwe fietsen zijn minder populair, omdat ze altijd buiten staan en snel worden gestolen.”

De handelaren met wie Van Diermen werkt staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en zijn 'redelijk koosjer'. Uitsluiten dat er ooit een gejatte fiets tussenzit is echter ondoenlijk, zegt hij. Een keer heeft hij meegemaakt dat een verkochte tweedehands fiets gestolen bleek. De klant die dan verhaal komt halen, wordt schadeloos gesteld door de winkel en krijgt zijn geld terug of een nieuwe fiets. Daar is de zaak tegen verzekerd.

Alle fietsen die hij opkoopt worden door Van Diermen voorzien van een code, gekoppeld aan gegevens van de klant die een fiets koopt. Ook als klanten een oud barrel inruilen voor korting op een nieuwe fiets, gebeurt dat. “Zo is een gestolen fiets altijd tot de heler te herleiden.”

De gemeente Amsterdam heeft de diefstal stevig aangepakt volgens de Fietsersbond. Johanneke Helmers van de dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer vertelt dat daardoor de kans dat je fiets wordt gestolen in de hoofdstad van zestien naar tien procent is gezakt. Desondanks is student politicologie Gijs Schumacher in vijf jaar vijf fietsen kwijtgeraakt. Maar hij zal nooit een fiets van een junk kopen. “Je helpt zo mee aan de verslechtering van iemands leven en dat wil ik niet.”

Naar: AD/Algemeen Dagblad, 11 december 2007, p. 10